Blog

Spirala Antykoncepcyjna (wkładka wewnątrz-maciczna)

Historia spirali wewnątrz-macicznych sięga lat 30. XX wieku, ale przełomem w stosowaniu tej metody antykoncepcyjnej okazał się rok 1959, kiedy to z powodzeniem zaczęto stosować wszelkiego rodzaju wkładki – początkowo z metalu, a niebawem także z tworzyw sztucznych. Od tamtego czasu wkładki wewnątrzmaciczne były wielokrotnie modyfikowane, co skutkuje nieustannie rosnącą popularnością tej metody antykoncepcyjnej.

Czym jest wkładka wewnątrz-maciczna (spirala antykoncepcyjna)?

Wkładki wewnątrzmaciczne są środkiem antykoncepcyjnym o zróżnicowanych kształtach i budowie, które powszechnie nazywane są „spiralkami”. W zależności od producenta można spotkać wkładki w kształcie litery S, T lub po prostu spirali. Wkładki wewnątrzmaciczne produkowane są przede wszystkim z tworzyw sztucznych, ponieważ jest to nie tylko materiał charakteryzujący się dużą plastycznością i podatnością na odkształcanie, ale przede wszystkim nie wchodzi w zasadzie w żadne interakcje z tkankami organizmu. W konstrukcji niektórych wkładek wewnątrzmacicznych wykorzystuje się dodatkowo cienki, miedziany drucik, którego wpływ na skuteczność antykoncepcyjną wkładek został zauważony już w 1969 roku. Ten typ wkładek jest określany mianem aktywnych wkładek wewnątrzmacicznych, tego typu wkładki zawierają dodatkowy czynnik zwiększający ich skuteczność. Oprócz wspomnianych już wkładek z drucikiem miedzianym można także skorzystać z wkładek wewnątrzmacicznych zawierających stopniowo uwalniany progesteron – hormon, który powoduje zagęszczenie śluzu znajdującego się w szyjce macicy uniemożliwiając tym samym przenikanie plemników do wnętrza.
W jaki sposób wkładka wewnątrz-maciczna (spirala antykoncepcyjna) chroni przed ciążą?
W zależności od rodzaju zastosowanej wkładki wewnątrzmacicznej, ochrona przed ciążą może być realizowana na kilka sposobów:

  • obecność wkładki w macicy powoduje jej nieustanne podrażnianie w trakcie stosunku, co powoduje zagęszczenie śluzu i spowalnia ruch plemników
  • wkładki wewnątrzmaciczne z drucikiem miedzianym uwalniają jony miedzi, które mają właściwości plemnikobójcze
  • wkładka ogranicza przemieszczanie komórki jajowej oraz plemników
  • obecność wkładki wewnątrzmacicznej jest dla organizmu równoznaczne z obecnością ciała obcego, co spotyka się z reakcją w postaci niewielkiego stanu zapalnego (bez obecności bakterii), który uniemożliwia prawidłową implantacje zarodka w przypadku, gdyby doszło do zapłodnienia
  • wkładki uwalniające progesteron zmieniają strukturę endometrium, co znacząco zmniejsza możliwość zagnieżdżenia zarodka oraz wpływa na konsystencję śluzu znajdującego się w szyjce macicy, co w konsekwencji prowadzi do unieruchomienia plemników

Jaka jest skuteczność wkładek wewnątrz-macicznych?

Dostępne na rynku wkładki wewnątrzmaciczne odznaczają się skutecznością na poziomie 98%, co oznacza, że na każde 100 kobiet stosujących ten rodzaj antykoncepcji przynajmniej dwie zachodzą w ciążę. Może się wobec tego wydawać, że skuteczność wkładki ustępuje wielu dostępnym pigułkom antykoncepcyjnym, ale należy zdawać sobie sprawę z tego, że spirala uniemożliwia rozwój ciąży w macicy, dlatego najczęściej dochodzi do tzw. ciąży pozamacicznej. Skuteczność spirali antykoncepcyjnych może potwierdzać fakt, że na całym świecie na ten rodzaj antykoncepcji zdecydowało się ponad 160 milionów kobiet.
Wkładka wewnątrzmaciczna chroni przed ciążą przez wszystkie dni cyklu miesięcznego i w zależności od typu wkładki może pełnić swoją funkcję od roku do nawet 12 lat, dlatego to rozwiązanie często wybierają kobiety posiadające dzieci.

Czy spirala antykoncepcyjna może być stosowana przez każdą kobietę?

Wkładki wewnątrzmaciczne mogą być stosowane przez większość kobiet, ale są pewne ograniczenia, które mogą przesądzić o tym, że lekarz nie będzie zalecał stosowania tej metody antykoncepcyjnej.
Spirale wewnątrzmaciczne nie mogą być stosowane przez kobiety:

  • z wadami strukturalnymi macicy lub szyjki macicy
  • ze zdiagnozowanymi chorobami przenoszonymi drogą płciową
  • u których z niewyjaśnionych przyczyn pojawiają się krwawienia z pochwy
  • z chorobami serca – o ile specjalista nie zdecyduje inaczej
  • uczulone na miedź
  • u których wystąpiła kiedykolwiek ciąża pozamaciczna
  • które podejrzewają, że są w ciąży

Decydując się na założenie wkładki wewnątrz-macicznej należy poinformować lekarza o wszelkich możliwych przeciwwskazaniach, które mogłyby mieć wpływ na życie lub zdrowie pacjentki po założeniu spirali wewnątrzmacicznej.

W jaki sposób zakłada się wkładkę wewnątrz-maciczną?

Przed założeniem wkładki lekarz powinien przeprowadzić bardzo szczegółowy wywiad lekarski oraz zapoznać się z kartą zdrowia pacjentki, aby wyeliminować ryzyko ewentualnych powikłań. Spiralę wewnątrzmaciczną zakłada się w ostatnim dniu krwawienia miesiączkowego, ponieważ wtedy układ rozrodczy w sposób naturalny charakteryzuje się zwiększoną odpornością a wejście do macicy jest rozszerzone. Ponieważ spirala wewnątrzmaciczna odznacza się dużą elastycznością, dlatego bez większego trudu lekarz może ją umieścić w specjalnym aplikaturze, a po włożeniu do macicy wypchnąć za pomocą specjalnego tłoczka. Elastyczność wkładki sprawia, że w macicy przyjmuje ona zazwyczaj właściwy sobie kształt i ułożenie. Wystające ze spirali nitki z polietylenu przycina się do długości 2-3 cm. Po tygodniu od aplikacji konieczna jest ponowna wizyta u lekarza celem sprawdzenia ułożenia wkładki oraz samopoczucia pacjentki. Kolejna wizyta u lekarza powinna mieć miejsce w trakcie kolejnej miesiączki, wówczas sprawdza się czy wkładka się nie wysunęła oraz czy krwawienie miesiączkowe nie jest zbyt obfite. Jeśli nie pojawią się żadne komplikacje kolejne badanie przeprowadza się po około 6 miesiąca następne raz do roku – o ile lekarz nie zdecyduje inaczej.

Czy założenie wkładki wewnątrz-macicznej jest bolesne?

Większość kobiet, u których założenie wkładki wewnątrzmacicznej jest dopuszczalne zadaje sobie powyższe pytanie. Założenie spirali wewnątrzmacicznej wiąże się oczywiście z pewnego rodzaju bólem, ale nie ma się czego obawiać. Kobiety, które mają za sobą zabieg założenia spirali wewnątrzmacicznej reagują w różny sposób, często opisują proces zakładania wkładki jako znacznie mniej bolesny niż wizyta u dentysty, a niektóre w ogóle nie zauważają, że jest już „po wszystkim”. Niewielki odsetek kobiet twierdzi jednak, że jest to zabieg bolesny.
Sposób odczuwanie bólu zależy od wielu czynników, takich jak:

  • stopień zrelaksowania
  • doświadczenie lekarza
  • rozmiar i kształt macicy
  • czy kobieta była kiedykolwiek w ciąży, u kobiet po porodzie poziom bólu jest zazwyczaj bardzo niewielki

Jeśli obawiasz się bólu, możesz zapytać lekarza o możliwość zażycia tabletek przeciwbólowych przed planowanym zabiegiem.

Jakie są możliwe działania niepożądane w związku z założeniem wkładki wewnątrzmacicznej?

Założenie wkładki wewnątrzmacicznej gwarantuje wprawdzie wysoki poziom skutecznej ochrony przed ciążą, ale ta metoda nie jest pozbawiona wad, ponieważ u niektórych kobiet mogą się pojawić skutki uboczne.
Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych należy wymienić:

  • zwiększone krwawienie miesiączkowe – zazwyczaj objawy te występują po 2-3 cyklach, ale w niektórych przypadkach może być konieczne usunięcie wkładki wewnątrzmacicznej
  • niewłaściwie ułożone lub nieodpowiednio dopasowane wkładki mogą powodować ból, co zazwyczaj skutkuje ich usunięciem
  • u 3-5% kobiet zdarza się częściowe lub całkowite wypadnięcie wkładki, z reguły dochodzi do tego w pierwszych trzech miesiącach od założenia
  • podczas pierwszych dwóch tygodni od założenia wkładki może dochodzić do reakcji zapalnych, które zazwyczaj ustępują samoistnie

u części kobiet zdarzają się ciąże pozamaciczne, wkładka chroni jednak przed ich rozwojem
Pamiętaj, że jeśli zauważysz u siebie jakiekolwiek niepokojące objawy, powinnaś jak najszybciej zgłosić się do lekarza i poinformować go o nich.

Leave a comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.